فردا ظهر که از امتحان بر می گشتم ، چنان گه مرغی بودم که نگو.به گمانم گندش را در آورده بودم . با آن مرابحه و تقسیم به نسبت.سوال امتحان نه از عدل پنبه بود ، نه از حجم انبار.از مقدار آبی بود که لازم است در یک آبشخور باشد تا قاطرهای هنگ سیراب بشوند.اگر هر قاطری فلان قدر آب بخورد و تعداد قاطر ها و از این مذخرفات ;… و مهم تر این که خود آبشخور را نمیدانستم یعنی چه !به نظرم همه مان کثافت کاری کردیم. این بود که سر راه ، نه حال دعوا کردن با بچه های غریبه را داشتم  و نه حوصله ی ناخنک زدن به بساط میوه فروش سر خیابان را که تازه انگور یاقوتی نوبرانه آورده بود.گذشته از این که راهم را باید عوض می کردم.

” کرّه خر کی بود؟ “
صدای بابام از توی اتاقش می آمد.رفتم توی درگاه و پاکت را دراز کردم و گفتم : ” پستچی بود. “
” وازش کن بخون ! ببینم توی این مدرسه ها چیزی هم بهتون یاد میدن یا نه؟ “
بابام روی کرسی نشسته بود و داشت ریشش را شانه می کرد که سر پاکت را باز کردم. چهار خط چاپی بود . حسابی خوش حال شدم.اگر قلمی بود و به خصوص اگر خط شکسته داشت ، اصلا از عهده ی من بر نمی آمد و در می ماندم و باز سرکوفت های بابام شروع میشد .اما فقط اسم بابام را وسط خط های چاپی با قلم نوشته بودند.زیرش هم امضای یکی از آخوندهای محضردار محلمان بود که تازگی کلاهی شده بود.تا سال پیش ، رفت و آمدی هم با بابام داشت.
” ده ِ بخوان ! چرا معطلی بچه؟ “
و خواندم :
” به مناسبت چشن فرخنده ی ۱۷ دی و آزادی بانوان ، مجلس جشنی در منزل بنده … “
که بابام کاغذ را از دستم کشید بیرون و در همان آن شنیدم که :
” بده ببینم کرّه خر! “
و من در رفتم.عصبانی که میشد ، باید از جلوش در رفت.توی حیاط شنیدم که یک ریز می گفت :
” پدر سگ زندیق!پدر سوخته ملحد! “

—————
قصه های پنج دنیا ، چاپ دوم ۱۳۷۶. جلال آل احمد ، صفحات ۴۳ و ۶۱

۱۸ شهریور ، سالروز درگذشت آل احمد است . یادش جاودان و گرامی باد.

به باد جلال آل احمد

Powered by ScribeFire.

نگاهم کرد و گفته اش را تکرار کرد : “شگفت انگیز ! نگاه کن ! زیبایی – ولی این چنین نیست – به دقت و هماهنگی نگاه کن. و چنان شکستنی ! و چنان قوی ! و چنان دقیق ! طبیعت این است – توازن نیروهای عظیم . هر ستاره چنین است – و هر ساقه ی علفی چنین قامت می افرازد – و کیهان قدیر در تعادل کامل ایجاد می کند … این را . این شگفتی ; این شاهکار طبیعت – آفرینش بزرگ”
سرشار از شعف گفتم : ” هیچگاه نشنیده بودم که حشره شناسی چنین بگوید . شاهکار ! و انسان چطور ؟ ”
چشم بر جعبه ی شیشه ای دوخت و گفت : ” انسان حیرت انگیز است اما شاهکار نیست .
شاید آفرینشگر اندکی دیوانه بوده است ! هان ؟ چه فکر می کنی ؟ گاه فکر می کنم که انسان به جایی
آمده که زیادی است ، به جایی آمده که جایش نیست . اگر نه اینطور است ، چرا می خواهد تمام جا را ؟
چرا می دود این طرف و آن طرف و این همه می گوید از خودش ، از ستارگان می گوید ،
ساقه های علف را لگد می کند ؟ … ”
میان گفته اش دویدم و گفتم : ” و پروانه می گیرد ! “

منبع : لرد جیم – جوزف کنراد – ترجمه ی صالح حسینی – ویراسته ی هوشنگ گلشیری
صفحه ی ۱۸۸
” استاد دولتمند “غول بزرگ موسیقی تاجیکستان

ملک عزيز 

اگر من به عنوان يک شاعر ، عکاس قيافه ي پنهاني بشر باشم ، تو به عنوان

يک عکاس ، شاعر قيافه ي آشکار بشريتي 

من ، قهرمانان خود را آنچنان ميافرينم که طپشهاي قلبم فرمان مي دهند

در حاليکه قهرمانان تو ، آفريده ي دل خودشان هستند

گوش کن ملک ! نمي دانم من ارزش اين را دارم که به جاي ذره بين مرا در

دوربين عکاسي خودت جاي دهي ؟ ! خواهش ميکنم اين کار را انجام بده

باور کن ملک ، من ذره بيني هستم که هرگز عکاس حقيقت فرداي زحمت را

ناراحت نکرده ام ! بالاتر از اين ، از تو خواهش ديگري دارم . اکنون که من

ذره بين يک دوربينم . . . تو هم ، دوربين يک ذره بين باش

فهميدي چه شد ؟ خيلي ساده است

من و تو هم اکنون وسيله ي کامل يک عکسبرداري همه جانبه هستيم

و عکاس ما . . . دست پينه بسته ي زحمت است

بنابراين بيا برويم . . . بگرديم . . . برويم تا آنجا که مقدور است از اين مرگ

معکوس ، يعني اين زندگي بي ربط منحوس که به فرزندان بشري تحميل

کرده اند ، عکس بگيريم

. . .

نمي دانم کوله پشتي تو براي اين سفر دور و دراز آماده است؟

اگر هم نيست ناراحت مباش

کوله پشتي گرسنه ي من ، پر است ! از نصيحت ! ميداني يعني چه ملک ؟

در هر جا ، به هر کس کوله پشتي گرسنه ي زندگي خانه بر دوش خود را

ارائه دادم ، نصيحت بارش کردند ! فکرت راحت باشد

علي رغم روده هاي گرسنه اي که داريم ، هر وقت در بيکران اين سفر

شکم ما غرغر کرد ، نصيحت به خوردش مي دهيم

و عکس هايي را که بايد بگيريم ، ميگيريم

. . .

و اين سومين گذرگاه است

اينجا مقر حکومت علف هاي هرزه ي بياباني بر سرنوشت گرسنه ي

هزاران انسان است . اگر اشتباه نمي کنم نام اين قسمت از ملک شش

هزار ساله ي ما بلوچستان است

خواهش مي کنم بگير ملک . . . عکس اين چوپان جوان را بگير

ببين از گوسفند گله ي اربابش خواهش ميکند که علف دهانت را

با من تقسيم کن . . . عکس را طوري بگير که زمينه اش کاملا پيدا باشد

ببين چه زمينه ي وحشتناکي ! . . . دهها گله ي بي چوپان از صدها خانواده

که فقر خانمان سوز ، نانشان را به علف هاي باران نديده ي بيابانهاي

لخت حواله داده

. . .

ملک ! سري هم به خارجه بزنيم

اينجا کنياست ! گورستان بي نام و نشان مائومائوها

در اينجا هر کلاه سيلندر انگليسي ، سنگ مزار يک آرزوي تشنه است

در سرتاسر اين زمين انگليسيها تنها دو نوع درخت کاشته اند

نوعي از ان سرنيزه ، و نوع ديگرش دشنه است

عکس بگير از سايه ي يک دشنه ي خونين بر مزار يک ملت تشنه

گرفتي ؟ خيلي خوب

و اکنون به خانه هايمان بر ميگيرديم

در آنجا . . . در آنجا هيچ . . . عکس ميگيريم از صاحب خانه هامان

که همراه با مامورين اجرا ، مشغول تخليه ي اثاث منزلمان هستند

و بعد . . . مي نشينيم و مي خنديم . . . به حال زار اثاث از دست

رفته مان . . . که ضريب قيمتشان به اندازه ي پيچ و مهره ي يکي از

تانکهايي که گلوله شان سينه ي ملتها را شليک ميکند ، نيست

و نام پر طمطراقشان هم ، اثاث زندگيست

———————————————————————-

 به احترام یک تماشاگر درگیر